Het boek waarvoor ik je aandacht wil vragen draagt de titel: DISCOVERING AMERICA AS IT IS (Ontdek Amerika Zoals Het Echt Is) van Valdas Anelauskas. Het is een monumentale studie over het vernietigende effect van het Amerikaanse ultra-kapitalistische model, zowel op de lokale bevolkingsgroepen als op de andere volkeren -- specifiek de Europese, gezien "The American Way" zich wereldwijd verspreid. Dit boek roept enerzijds vragen op betreffende Amerika's rol als leidend model voor de verdere Globale evolutie, anderzijds omtrent haar intrinsieke capaciteit om de competitie met andere modellen aan te gaan, dit ten gevolge de teloorgang van de sociale structuur en de groeiende anti-sociale ontwikkelingen.

Valdas Anelauskas is een Litouws journalist en voormalig anti-Sovjet dissident die uitgewezen werd door de USSR voor zijn mensenrechtenactiviteiten. Hij werd door de Amerikaanse autoriteiten met open armen ontvangen als een hooggeplaatst politiek dissident en sprak aanvankelijk tot het Amerikaanse publiek naast machtige rechts-geörienteerde politici als Newt Gingrich. Terwijl heel wat anti-Sovjet mensenrechtenactivisten heil zochten bij het Amerikaanse regime in een poging om hun doel te bereiken en velen zelfs emigreerden naar de Verenigde Staten, hebben slechts weinigen publiekelijk hun opinie uitgesproken over de Amerikaanse versie van de mensenrechten. Dit feit alleen al maakt van DISCOVERING AMERICA AS IT IS een belangrijk boek, geschreven vanuit het standpunt van een voormalig anti-Sovjet dissident.

Een decenium lang observeren van de Amerikaanse realiteit bracht Anelauskas tot de conclusie dat het extreem kapitalistische systeem een nog grotere bedreiging vormt voor welzijn van de wereldbevolking dan het Sovjet pseudo communisme. Hij schildert een uitzonderlijk portret van het Amerika zoals hij het ontdekte -- het echte Amerika zoals het bestaat voor het overgrote deel van haar bevolking. Het boek exploreert het shockerende en troosteloze lot van miljoenen gewone burgers in het rijkste land van de Wereld. Een land dat zijn burgers even respecvol zou kunnen behandelen als enig ander geïndustrialiseerd land echter weigert dit te doen. Twaalf onderlegde en gedocumenteerde hoofdstukken - over armoede, criminaliteit, gezondheid, opvoeding, (gebrek aan) huisvesting, verschillen tussen de inkomensklassen en de verandering van "welfare" in "workfare" (wat de slavernij lijkt te reïntroduceren) -- in een systeem van overdadige luxe waar de rijksten de sociale prioriteiten bepalen. Dit staat in schril contrast met het Amerika dat we kennen vanuit de Hollywoodfilms.

Dit beeld van de realiteit is niet de opinie van één enkele man maar wel de scrupuleus verzamelde citaten -- bijeen gebracht in nagenoeg 600 pagina's met duizenden letterlijke weergaves -- uit de recentste onderzoeken door internationale organisaties, lokale en internationale NGO's, onafhankelijke overlegorganen en experts, zelfs vanuit de Amerikaanse regering en economische bronnen. Terwijl de meeste critici focussen op één of andere sociale sector brengt Anelauskas' multidimentionale studie alles samen tot een geheel waarvan de impact velen zal doen steigeren. Wat dit boek ons toelaat is om -- zowel intelectueel als emotioneel -- te vatten hoe ongebreideld kapitalisme binnen Amerika's maatschappij miljoenen slachtoffers maakt terwijl dit preventief zou kunnen vermeden worden.

Anelauskas' studie maakt een gedetailleerde vergelijking tussen de huidige V.S. en de vroegere Sovjet Unie, evenals een nog sprekender vergelijking met de huidige West-Europese kapitalistische landen. Wat men zich dient af te vragen is: "Moet kapitalisme dermate zwaar op mensen wegen, of is de Amerikaanse versie extremer en minder barmhartig dan het kapitalisme van andere geïndustrialiseerde naties?" Anelauskas vond de V.S. tergend inefficiënt op het vlak van de economische en sociale mensenrechten en heeft ruim gedocumenteerd hoe inwoners van andere geïndustrialiseerde landen beter leven dan de modale inwoner van de Verenigde Staten.

Dus,... hoe ver zal de relatieve welvaart van de inwoners van andere geïndustrialiseerde landen nog kunnen groeien onder invloed van het Amerikaanse model? Volgen de andere landen dit Amerikaanse voorbeeld of beschermen ze hun sociale structuur tegen de toekomst die de V.S. hen wil opleggen? In het finale hoofdstuk -- "The New World Order Takes Shape" -- kijkt Anelauskas naar de toekomst en geeft een verklaring omtrent de bron van Amerika's kennis en hoe dit zich uit in een groeiende welvaart en de instandhouding ervan. Vanaf de bezetting van Indiaans grondgebied met uitdrijving van de originele bevolking en de exploitatie van Afrikaanse slavenarbeid tot de hedendaagse greep op de Wereldbevolking. Van de vlucht van kolonialisten naar het Noord-Amerikaanse beloofde land tot het hedendaagse kolonialisme en neo-kolonialisme buiten haar grenzen. "This is America as it is!"

Misschien is het populaire beeld over Amerika totaal fout, zoals het voorwoord in het boek -- geschreven door de internationale wetgevingsspecialist, Y.N. Kly -- suggereert?

De beroemde Amerikaanse historicus Howard Zinn (prof. Emeritus, Boston Univ. en auteur van A People's History of the United States) schreef reeds over dit boek: "Dit is een buitengewoon verbluffend boek. Niet zozeer omdat het via zorgvuldig speurwerk gefundeerde kritiek levert op het hedendaagse Amerika maar omdat het geschreven is door een Sovjet dissident die hier toekwam met grote verwachtingen en daarentegen een ontnuchterende realiteit aantrof. Dit adembenemende werk geeft een feitenlijk precies en filosofisch provocerend overzicht dat gerust met de Tocquevilles klassiekers uit de 19e eeuw mag vergeleken worden. Ik hoop dat velen het zullen lezen."

Volgens David Gill, Directeur van het Centrum voor Beleidsverandering aan de Brandeis Universiteit is Anelauskas' boek: "un tour de force... een rijke bron die ons helpt te begrijpen welke krachten ons dagelijks leven bepalen."

De gekende Amerikaanse auteur van Indiaanse origine, tevens activist, Ward Churchill, schrijft: "Indien slechts één op tien geboren Amerikanen gepoogd hadden om evenveel te leren oven hun vaderland als deze recente Litouwse emigrant zou de gruwel waarover hij schrijft nooit bestaan hebben. Dit is verplichte lectuur voor de ganse bevolking."

Nederlandstalige bezoekers kunnen voor informatie in hun eigen landstaal terecht op http://messages.to/valdas. Deze website werd speciaal ontworpen ter promotie van Anelauskas' boek in de lage landen.

-